İklim değişiyor, dünya ısınıyor. Bilim adamları kuraklık, seller ve olağanüstü hava koşulları konusunda sürekli olarak uyarılarda bulunuyor. Giderek artan etkilerin en büyük sebebi ise insan.
Avrupa ve ABD'li bilim adamları, sera etkisi yapan gazlar ve küresel ısınma nedeniyle Dünya'nın sanılandan daha hızlı ısınacağını söyledi. Sera etkisi yapan gazların küresel ısınma üzerinde etkisi biliniyor. Bilim adamları, küresel ısınmanın da sera etkisini hızlandırdığının görüldüğünü, bu yüzden Dünya'nın tahmin edilenden daha hızlı ısınacağını söyledi. Bilim adamları, geçmişte Dünya Güneş'in doğal döngüsü nedeniyle ısınırken, atmosfere daha fazla sera etkisi yapan gazların salındığını, sera etkisi yapan gazların seviyeleri arttıkça Dünya'da ısının artığını belirtti.
Her 10 yıl daha sıcak
Dünya'nın, Güneş'in doğal döngüsünün son bulmasının ardından soğuduğuna ve bunun sera etkisi yapan gazların yayılımını azalttığına dikkat çeken bilim adamları, geçmişte meydana gelen ısınma ve soğumaların fosil yakıtlardan etkilenmediğini ifade etti. Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuarı'nda görevli bilim adamı Margaret Torn, "bu, ısınmanın daha hızlı olduğu anlamına geliyor. Her 10 yıl, aslında olması gerektiğinden daha hızlı ısınıyor" dedi.
CO2 faktörü
Bilim adamları, bu bulgular ışığında dünyada beklenen ısı artışının 1.6 ile 6 santigrat derece olabileceğini belirtti. Mevcut iklim modelleri, ısıda 1.5 ile 4.5 santigrat derecelik bir artış öneriyor.Sonuçları 'Geophysical Research Letters' dergisinde yayımlanacak olan araştırmalar, Güneş'in doğal döngüsünün yol açtığı fazladan karbondioksitin (CO2) ısınmayı artırabileceğini gösteriyor.
30 yılda 0.6 derece ısındı
Küresel ısınmaya kısmen karbondioksit ve metan dahil olmak üzere sera etkisi yapan gazların yayılması neden oluyor. Bu gazlar kendiliğinden ya da özellikle kömür ve petrol ürünleri gibi fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınıyor. Dünya son 100 yılda 0.8, geçen 30 yılda ise 0.6 santigrat derece ısındı.
İklim değişikliği nedir?
Dünyanın ısısı düzenli olarak artıyor. Küresel ortalama yüzey ısısı şu anda 15 santigrat derece civarında. Jeolojik ve diğer bilimsel kanıtlar, geçmişte yüzey ısısının en yüksek 27 santigrat, en düşük de 7 santigrat derece olduğunu gösteriyor. Fakat bilim adamları doğal dengenin, insanlardan kaynaklanan yoğun bir ısınma süreciyle bozulduğunu ve bu durumun dünyadaki hayatın büyük bölümünün tabi olduğu iklimin istikrarı için önemli çıkarımlara yol açacağını söylüyor.
Sera etkisi nedir?
Sera etkisi, atmosferde oluşan bir tabakanın yarattığı etki. Bu tabaka Güneş'ten gelen ışınların dünyadan yansıdıktan sonra tekrar atmosferin dışına çıkmasını engelliyor. Sera etkisi olmasaydı dünya son derece soğuk bir gezegen haline gelirdi. Sera etkisini artırarak dünyanın normalden fazla ısınmasına neden olan gazlardan bazıları karbondioksit, metan ve azotoksit. Bu gazlar modern endüstride ve tarımda kullanılıyor, fosil yakıtların yanmasıyla açığa çıkıyor. Atmosferin konsantrasyonu her geçen gün artıyor. Örneğin atmosferdeki karbondioksit konstanstrasyonu 1800'lü yıllardan beri yüzden 30'dan daha yüksek bir seviyede arttı. Bilim adamlarının büyük bir çoğunluğu sera etkisi yaratan gazların salımındaki artışın, dünyanın ısısının yükselmesine neden olacağını düşünüyor.
Isınmanın kanıtı ne?
Sıcaklık kayıtları 19'uncu yüzyıl sonlarında tutulmaya başlandı. Ortalama küresel sıcaklık 20'nci yüzyılda yaklaşık 0.6 santigrat derece arttı. Sıcaklığın artmasıyla buzulların erimesi nedeniyle deniz seviyeleri de 10-20 santinmetre arasında yükseldi. Arktik deniz buzları, son birkaç 10 yılın yaz ve sonbahar döneminde yaklaşık yüzde 40'a varan oranda inceldi. Buna karşılık Antarktika'nın bazı bölümleri daha da soğudu. Yüzey ısısı ve troposferdeki ısı arasında bazı çelişkiler göze çarpıyor.
Sıcaklık ne kadar yükselecek?
Sera etkisi yaratan gazların salımı engellenmezse, 2100'e kadar ortalama küresel sıcaklık 1.4-5.8 santigrat derece artacak. Olayın vehameti şöyle açıklanabilir: Medeniyetin ortaya çıkışından beri küresel ortalama sıcaklık sadece 1 santigrat derece arttı. Sera etkisi yaratan gazların salımı hemen kesilse bile, bilim adamları etkinin uzun bir süre daha devam edeceğini söylüyor. Çünkü büyük buz ve su parçalarını da içeren iklim sisteminin normale dönmesi yüzlerce yıl alabilir. Bazı bilim adamları, Grönland buzullarında yaşanan erimenin hemen önlem alınsa bile geri dönülmez olduğunu düşünüyor. Yüzlerce yıl sürecek bu işlem, deniz seviyelerinde yedi metrelik bir yükselmeye neden olabilir.
Hava durumu ne olacak?
Küresel anlamda çok daha sert hava olayları ortaya çıkacak. Kıyı bölgelerde yağış miktarı artarken, iç bölgelerde sıcak havanın etkisiyle kuraklık baş gösterecek. Artan fırtınalar ve deniz seviyeleri nedeniyle daha çok sel meydana gelecek. Bununla birlikte, hava sıcaklıkları bölgelere göre çok büyük farklılıklar gösterecek. Ve bu durumun sonuçları tahmin edilmeyecek kadar güç.
Etkileri neler olacak?
Tatlı su kaynaklarının azalması, gıda üretimi koşullarındaki genel değişiklikler ve seller, fırtınlar, sıcak dalgaları ve kuraklık nedeniyle ölümlerde yaşanacak artış gibi potansiyel tehlikeler gündeme gelecek. Bu durum en çok, hızlı iklim değişimine karşı hazırlık yapamayan yoksul ülkeleri etkileyecek. Yaşam alanlarının hızlı değişimine ayak uyduramayan birçok bitki ve hayvan türünün nesli yok olacak. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre, sıtma ve yetersiz beslenme gibi nedenlerden milyonlarca kişi ölümle yüz yüze gelecek.
