Uzmanlar, ergenlik çağında gençlerin yaşadığı stresin öğrenme ve okul hayatındaki başarıyı çok fazla etkilediğini belirtiyor. Ergenlikte yaşanan bu stres doğru yöne kanalize edilebilirse, hem başarı hem de öğrenme kendiliğinden geliyor.

Okul hayatında başarılı olan gençlere bakıldığında, bunların ergenlik stresini yenebilen ve bu konuda başta ailesi olmak üzere çevresinden sürekli destek alan bireyler olduklarını ortaya çıkıyor. NP GRUP Memory Center Nöropsikiyatri Merkezi doktorlarından Uzman Çocuk Ergen Psikiyatristi Ahmet Çevikaslan, ailelere ve öğretmenlere çok önemli ipuçları ile yol gösteriyor:

Beyinde öğrenme modeli

“Beyin ağı, herkeste değişik biçimde kurulmuştur. Bu nedenle, her bireyin öğrenme şekli farklılıklar oluşturur. Anlatılanlar arasında, beynin onu kavrayabilmesi için belirli aralıklar ve süreler olması gerekir. Tüm bilgiler arka arkaya sürekli gelirse, bilgi aktarımı ve hafızaya kaydetme gerçekleşmez. Eğer bir öğrenci anlatılanları kendi öğrenme tarzına göre ayarlayamazsa, öğrenmesi gereken şey onun için stres kaynağı olur. Kendi tarzı, algılamasıyla anlayıp başardığında ise motivasyonu artar, kendisine güveni yerine gelir. Böylece, başarı hissi öğrenmenin hızlanmasını sağlayabilmektedir. Ayrıca, öncelikle bütünün kavranması, detaylarla başa çıkmada kolaylıklar sağlamaktadır. Bir konuyu bütünüyle öğrenmeye başlamadan önce genel bir bilgi sahibi olmak; bir bilginin öğrenilmeden önce ana çatısını kurmak ve planlı, sistematik bir gidiş, beynin strese girmesini engelleyici bir etken olabilir.

Stres faktörü, düşünme ve öğrenmeyi önemli ölçüde bloke eder. Eğer öğrenme stressiz olarak huzurlu ve rahat bir biçimde gerçekleştiyse, daha ayrıntılı ve daha kalıcı olacaktır. Çünkü korku ve stres, öğrenilenin tam algılanmamasını sağlayacak ve elbette ki arada pek çok kopukluluklar meydana gelecektir. Bu nedenle doğru algılama, iyi kavrama, rahat bakış bir açısı, olumlu olarak bilginin öğrenilmesini ve daha uzun süreli kalışını sağlamış olacaktır.”

Stres çaba ile yenilir

“Yapılan araştırmalar, beyinde stres sırasında salgılanan katekolamin miktarındaki artışın, hatırda tutulan miktarı artırdığını, yakın bilgilerin hatırlanmasını düzenlediğini ve hafıza depolamasını olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur.

Bu sonuç, öğrenme için belirli düzeyde stresin yol açtığı kaygıya ihtiyaç olduğunu, herhangi bir kaygı olamadan öğrenmenin zor olduğunu göstermektedir. Fakat, bunun ölçüsünü ve zamanını iyi ayarlamak gerekmektedir. Aksi takdirde, istenmeyen sonuçlar ve beklenmedik yanlışlar ortaya çıkabilecektir.

Streste başa çıkma sağlanmadığı halde, hayal kırıklığı ortaya çıkar ve olumsuz beklentiler beynimizin duygusal bölümünde yoğunlaşmaya başlar. Bunun sonucunda da ümitsizlik gelir. Ümitsiz öğrenci, başaracağına dair inancını kaybeder.”

Derste başarı için konsantrasyon

Dr. Ahmet Çevikaslan, okul hayatında başarılı olmanın şartlarından birinin de ders çalışma yöntemlerinin iyi ayarlanması olduğunu belirtiyor. Özellikle ders dinleme teknikleri ve okuldaki konsantrasyon, öğrencinin başarı grafiklerini etkiliyor. Ahmet Çevikaslan, öğrenciler için derste başarılı olmanın ve kolay öğrenmenin yöntemlerini şöyle sıralıyor:

·  Derse ve konuya yönelik ilgi ve olumlu tavır

·  Derste dersi düşünmek (Etkili dinlemek)

·  En verimli zamanlarının tespiti

·  Dinlenmiş ve enerjik olarak çalışmak

·  Dikkat toplamakta güçlük varsa “DUR, DÜŞÜN, YAP”. Bu arada, gerekli sayıda tekrar yapmak da faydalıdır.

·  Günlük planlı çalışma (Zaman Yönetimi)

Başarının faktörleri

Öğrenciler, kimi zaman elinden gelen her şeyi yapar ama bir türlü istenilen başarıyı yakalayamaz. Burada, farklı etmenler devreye giriyor

Dr. Ahmet Çevikaslan, kendilerine de birçok benzer şikayet geldiğini belirterek, “Anne ve babalar her türlü imkanı sunduklarını, çocuklarının da iyi niyetle çalıştığını söyleyip, başarının neden gelmediğini merak ediyorlar. Bunun, çok farklı sebepleri olabilmektedir” dedi. Çevikaslan, bu faktörleri şunlardır:

1. Psiko-fizyolojik faktörler
A. Zeka problemleri
B. Öğrenme güçlükleri
C. Disleksi
D. Diğer psikiyatrik rahatsızlıklar

2. Gelişimsel faktörler
A. Gelişim dönemleri