“Doğaya ilgim ara sıra gittiğim piknikten ibaretti. Şanlıurfa’da 1.5 metre boyunda varan adı verilen kertenkele olduğunu, sırtlan ve ceylanların yaşadığını söylediler. Bilmiyordum. Binlerce kez ‘Balıklıgöl’e gittim ama ağaçtaki yeşil papağanı görmemiştim. Türkiye’de en fazla biyoçeşitliliğin olduğu yerde, Urfa’da yaşıyordum ve bundan haberim yoktu! Ama şimdi piknik yerine araziye gidiyorum. Dürbünle kuş gözlemliyorum. Urfa Akçakale bozkırında yaşanan sorunların takibini yapıyorum.”
Şanlıurfa Belediyesi’nde çalışan 32 yaşındaki Abdullah Keskin’in yaşadığı bu değişim, Doğa Derneği’nin düzenlediği Doğa Okulu’na katılmasıyla oldu. Keskin tek örnek de değil. 2006 yılından beri gerçekleştirilen Doğa Okulu sayesinde bugüne kadar 43 kişi ‘doğaya geri döndü’.

Bir bölgede üç iklim
Bu kez uluslararası olarak gerçekleştirilen ‘Doğa Okulu 4’ üç gün önce mezunlarını verdi. Türk ve Gürcülerden oluşan 16 kişilik ekip Doğu Karadeniz’de eğitim aldı.
Saha çalışmaları yapan, eğitim aldıkları bölgenin ekolojisini tanıyan gençler, bitirme projesi olarak Türkiye’nin 311 Önemli Doğa Alanı’ndan (ÖDA) birini seçerek, bu bölge hakkında koruma stratejisi oluşturacak ve bu alanı bir yıl boyunca izleyerek Doğa Derneği’ne bilgileri iletecek.
Yemyeşil Çoruh Vadisi’nde, Çoruh Nehri’nin yanına kurulmuş İspir Doğa Sporları Merkezi’nde 16 kişilik ekip hummalı bir çalışma içinde. Doğa Okulu’nun öğrencileri Gürcistan- Batum, Ardahan-Posof’un ardından eğitimlerinin son aşamasını Erzurum İspir’de aldı. Üç aya yayılan toplam 15 günlük eğitimin en zevkli taraflarından biri bu.
İspir’de Verçenik Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda arazi çalışması yapan gençler, saatlerce arazide yol alırken, kaya kartalı, kızıl akbaba, ala karga, kırmızı gagalı dağ kargası, kiraz kuşları gibi pek çok özel tür gördü. Bir bölgede Karadeniz, Akdeniz ve Doğu Anadolu iklimini bir arada yaşadı. Çoruh Vadisi’nin güney yamaçlarına çıktıklarında sarı çam, kuzey yamaçlarına çıktıklarında ladin ormanlarıyla karşılaştılar.
Öğrenciler bir yandan da bu alanların korunması için neler yapılabileceği konusunda fikirler üretti. Eğitimin sonunda Ardahan’ın Posof ve sınırdan sonra devamı sayılan Gürcistan’daki Erusheti bölgesiyle ilgili ortak projenin adımları atıldı.
Doğa Okulu, 15 günlük eğitimiyle öğrencilerinin hayatında çok büyük değişiklikler yaratıyor. 22 yaşındaki Yeliz Sarıkaya eğitime Giresun’dan katılmış: “Eğitimden önce doğaya sadece ‘Ne güzel’ diye bakıyordum. Şimdi ‘Bu güzelliklerin korunması için ne yapabilirim’ diyorum. Birçok kuş türünü bu eğitimlerde tanıdım. Çok fazla şey öğrendim. Bitirme projesi olarak bir yıl Doğu Karadeniz’in kuş türlerini inceleyeceğim.”
Doğa Okulu’na Kars’tan katılan 24 yaşındaki Emrah Çoban “Bir alanın yasal statüyle koruma altına alınması için neler yapabileceğimizi öğrendik” derken, Artvinli Özer Öztürk ise Artvin’in Camili bölgesini izleme alanı olarak seçtiğini anlattı.
Gürcistan Yaban Hayatı Koruma Merkezi’nden Lexo Gavashelishvili de eğitimden memnun: “Erusheti bölgemizin koruma statüsü yok. Doğa Okulu’yla gündeme geldi.” Gürcistan Çevre Bakanlığı’nda çalışan Khatuna Tsiklauri da Türkiye ve Gürcistan’ın ortak noktaları olduğunu vurguladı: “Biyolojik çeşitliliğimiz aynı. Aynı kuşlar, aynı bitkiler var. İki ülkenin doğa koruması için birlikte yapabileceği çok şey olabilir.”
***
Okul ücretsiz, hedef sürekli eğitim
Doğa Okulu’nde eğitim ücretsiz. Eğitim boyunca yatak ve yemek masrafı da Doğa Derneği tarafından karşılanıyor. Eğitimler, üç aya yayılan beşer günlük üç dönem halinde veriliyor. Toplam eğitim süresi, 15 günü buluyor.
Doğa Okulu’nda eğitime katılmak için aranan tek şart üniversite mezunu veya son sınıf öğrencisi olmak.
2006 yılından bu yana eğitim veren Doğa Okulu, Doğa Derneği’nin Sınır Ötesi İşbirliği ve Önemli Doğa alanı (ÖDA) Koruma Projesi kapsamında hayata geçirilmiş. Eğitimler bugüne kadar Kastamonu’dan Van’a, Datça’dan, Samsun ve Şanlıurfa Birecik’e kadar birçok bölgede şimdiye kadar dört kez yapıldı.
Doğa Okulu 5’in düzenlenmesi içinse kaynağa, eğitimin devamı için özel sektör desteğine ihtiyacı var. Dernek çalışanlarının en büyük hayali Doğa Okulu’nu sabit ve sürekli hale getirebilmek. Yediden 70’e herkese doğa eğitimi verebilmek. Bilgi için: www.dogadernegi.org

Radikal