Limited edition olarak tanımlanan sınırlı sayıda üretilmiş mallar son on yılın en gözde pazarlama trendi. Kozmetikten otomobile her alanda karşımıza çıkan limited edition ürünler kapış kapış satılıyor

Eskiden limited edition dendiğinde çok lüks, ulaşılamayacak ürünler kastedilirdi. Oysa şimdi limited edition’ın anlamı biraz değişti. Artık limited edition bir pazarlama stratejisi.

Limited modası, lüks takıntısının yükseldiği 90’lı yıllarda ortaya çıktı. Louis Vuitton, Gucci gibi markalar ne yapabiliriz diye kafa patlatırken seri üretimini yaptıkları malların usta zanaatkarların elinden çıkma benzerlerini yapmaya karar verdiler. Böylece kristal işlemeli marka kotlar ve Louis Vuitton logosu taşıyan alışveriş çantaları görülmeye başlandı. Marka satan mağazalarda bekleme listeleri oluştu; bunlar kitlesel pazardaki emsallerinden binlerce dolar pahalı olmasına rağmen müşterilerin sırf daha havalı görünebilmek için peşine düştüğü ürünlerdi. Son zamanlarda durum biraz değişti. Artık lüks sektörü marka ürünlerin satıldığı mağazalar için küçük partiler halinde özel üretimler yapmaya başladı.

HERKESE ÖZEL ÜRETİM

Limited edition tutkusu yayıldıkça Target ya da Gap gibi halka yönelik üretim yapan markaları da harekete geçirdi. 2007’de Gap, ABD Moda Tasarımcıları Konseyi’nin ödüllerini kazanan üç genç tasarımcıdan beyaz gömleği yeniden yorumlamalarını istedi ve daha sonra bu gömlekleri üretip mağazalarında satışa çıkarttı. Geçen ay ise, yine Gap, Whitney Bienali’yle işbirliği içinde bir başka limited edition üretime imza attı ve Jeff Koons, Barbara Kruger ve Chuck Close gibi 13 çağdaş sanatçının tasarladığı tişörtleri üretti. Bunların her biri 18-24 euro arasında fiyatlarla satışa sunuldu.

Ama çok lüks limited edition ürünler de hala ilgi görüyor. Örneğin internet üzerinden satış yapan bir firma birkaç ayda bir mücevher, moda, mobilya alanında çalışan 20 tasarımcıdan az sayıda üretilecek ürünler tasarlamalarını istiyor ve bunları satışa sunuyor. Bu sitede Vivienne Westwood’un bin 764 euro’luk bir tasarımına veya Bisazza’nın elinden çıkma 17 bin 400 euro değerinde mozaik bir Napolyon portresine ulaşabilirsiniz.

LÜKSÜN SINIRI

Limited edition pazarını tehlikeye atan şeyse tüketicilerin, iyi bir şeyin suyunu çıkarma yönündeki kötü alışkanlıkları oldu. Ancak lüks ürün tasarlayanlar, tüketicilerin gerçek bir limited edition’la pazarlama teknikleri arasındaki farkı algılayabileceğine inanıyor.

Limited edition ürünler insanı soğutacak kadar elitist veya tam aksine, bir anda herkesin üzerinde görülür olabiliyorlar. Bir yazar ise şöyle diyor: ‘Gün gelecek McDonalds’ın çocuklar için hazırladığı Happy Meal’in limited edition’ı çıkacak. Özelliği ise plastik oyuncakların Jayon sanatçı Takashi Murakami tarafından tasarlanmış olması olacak.’ Bu ad size yabancı geldiyse hatırlatalım, Murakami, Vuitton’un ilk limited edition monogramlı çantasını yeniden yorumlamıştı. Buna lüksün demokratikleşmesi diyenler de var, üretimin tektipleşmesi de. Karar sizin.

Star