Şişmiş, ağır, istikrarsız: Windows artık son demlerini yaşıyor. Windows'u pencereden dışarı atıp yeni fikirler için yer açmanın vakti geldi. Olası halefin kod adı ise Midori. 22 seneyi aşan Windows deneyiminden sonra Microsoft, Windows çağını (XP/Vista/7/8) kapatıyor. Artık vakti geldi: Internet ve tarayıcılar işletim sistemi ya da yerel uygulamaların görevlerini yapabiliyor. Ayrıca Windows vapuru eski yüklerini güverteden dışarı atmalı ve daha "light" ve güvenli olmalı. Mesela netbook trendi için Windows Vista çok geniş kaçıyordu ki, Microsoft bu yüzden yadigârı Windows XP'nin hayatını uzatmak zorunda kaldı.

Problemin çözümü: Midori Windows neslinin varisi olabilir. Tamamen yeniden yapılandırılmış sistem, Microsoft'un 2003'te hayat verdiği Singularity araştırma projesinin bir yan ürünü. Amaç: Midori daha "light", daha hızlı ve daha güvenli olacak. Bunun yanında bir uygulamayı yerel diskinizde yahut internette çalıştırmanız bir fark oluşturmayacak. Ayrıca sistem ve uygulamalar donanımdan bağımsız olarak çalışacak ve rahatlıkla diğer cihazlara aktarılabilecekler.

Donanım ve sistemden bağımsız

Sistem kurulumu: Midori ile tarihe karışabilir. Windows kullanıcısı için tipik bir durum: İşletim sistemi ve uygulamalar detaylı bir şekilde kurulmalı ve PC'nin donanım yelpazesine bağlanmalı. Sadece yanlış bir sürücü sürümü istenilen yazılımın hatasız çalışmasını engelleyebilir; hatta en kötü durumda hiç çalışmayabilir de. Tüm bunların doğal bir sonucu olarak düzgün çalışan bir uygulamayı başka bir PC'ye de aktaramazsınız ki, mini laptop'lara ya da cep telefonlarına taşımaktan bahsetmiyoruz bile.

Midori bu tip problemleri sanallaştırma ile ortadan kaldıracak. İşletim sisteminin bir kısmı Hypervisor (sanal makine monitörü) rolünü alıyor. Uygulamalar bu ortamda sanal yapıtaşları ile çalışıyor ve donanım konfigürasyonuna dikkat etmek zorunda kalmıyorlar. Böylece Vista kullanıcılarının sızlandığı uyumluluk sorunları tarihe karışıyor. Buna ek olarak yapıtaşları rahatlıkla farklı cihazlara (uyumlu Hypervisor ile) taşınabiliyor.

Sanallaştırma halen performans kaybı anlamına geliyor. Bu yüzden Midori yapımcıları bu tip performans kayıplarını en aza indirgeyen zeki donanım arayüzleri sağlamalı. Bu noktada Microsoft çift katmanlı bir çekirdek kullanıyor: Singularity projesinden temel alan kompakt bir mikro-çekirdek sistem seviyesinin en altında (unmanaged Code) yer alıyor. İkinci çekirdek katmanının kendisi de sanallaştırılmış olarak (managed Code) çalışıyor ve sistemin daha üst seviyedeki görevlerini devralıyor.

Zayıf PC'lerde bile yüksek performans

Microsoft Midori'yi ağ yapısına oturan bir işletim sistemi olarak geliştiriyor. Yerel ve uzaktaki kaynakların aynı anda kullanılması zayıf mini laptop'ları bile hızlı hesaplama-ustalarına çevirecek.

Belirgin bir örnek: Sabit diskler. Yerel PC'yi devasa sabit disklerle donatmak yerine Midori kullanıcıları online veya ağ depolama alanlarına erişebilecek. Google bir diğer performans deposu örneği olarak gösterilebilir. Devasa bir veri bankasını ayıklamak yerine sadece kalıba uygun bir kelime girmeniz gerekiyor. Asıl işi dağıtılmış bilgisayarlar gerçekleştiriyor. Sonrasında gerekli veriler sonuç olarak karşınıza çıkıyor. Neticede uygulamaların sanal yapıtaşlarına ayrılması dağıtılmış bilgisayarların temelini oluşturuyor (Distributed Computing). Yakın zamanda hesaplama gücü gerektiren görevler birden çok bilgisayar tarafından gerçekleştirilecek.

Kullanıcı bu yeniden dağıtma süreçlerinden haberdar olmuyor. Resource Management Infrastructure (RMI) ismindeki Scheduling-Framework, kaynakların dağıtımından sorumlu olacak. Burada sadece bir uygulama için gerekli işlemci gücü dikkate alınmayacak. RMI aynı zamanda gerekli bant genişliği, bellek ve enerji tüketimine de dikkat edecek. Kullanıcı ise çabuk tepki veren bir sistemin önünde oturduğu hissine kapılacak.

Geliştiriciler için yeni araçların yanında Microsoft, kullanıcı ve veri güvenliği konusunda da adımlar atmak zorunda kalacak.

Midori ne zaman geliyor?
Windows 7: Vista halefi 2010 başında çıkacak. Midori'nin ne zaman Windows'u tahtından indireceği ise belli değil. Gerçi Microsoft böyle bir sistemin varlığını reddetmiyor. Fakat geliştiriciler Midori'den katıksız bir araştırma projesi olarak bahsediyorlar. Buna şaşmamalı, sonuçta firma şu sıralar Vista halefi Windows 7 üzerinden çalışıyor.

Şu kesin ki, Midori Windows dünyasını tek bir hamlede silemeyecek. Microsoft, Windows ve Midori'nin birlikte var olmasına ve çalışmasına büyük önem veriyor. Fakat zamanı geldiğinde Windows'a artık ihtiyaç duyulmayacak ve en sonunda fazlasıyla hak ettiği inzivasına çekilecek.

Chip