Mehmet PAKSU'nun yazısı...

Ramazan'da oruç tutmam gerekir mi?

Sayın hocam, benim sorum şöyle: Ben 22 yaşında, yüzde 45 görme engelli, aynı zamanda glokom hastası olan biriyim. Oruç tutmakta hem zorlanıyorum, hem de uzun süre aç kalmak, görmemde bulanıklılık yapıyor. Doktorum, uzun süre aç kalmamamı söylüyor. Bana tutamadığım oruç sayısı kadar fidye vermek düşer mi? Benim kendi gelirim yok, çalışmıyorum, annem ve babam devlet memuru, onlarla yaşıyorum. Geçimimi ailem sağlıyor. Bana oruç fidyesi vermek gerekir mi? Sorumu cevaplarsanız sevinirim. Henüz Ramazan ayı gelmedi, ama şimdiden Ramazan "derdi" ve oruç gündemimize girdi. Oruç tutabilecekler için bir heyecan yaşanırken, tutamayanları da bir endişe aldı. Kimlerin oruç tutabileceğini, kimlerin tutamayacağını Kur'ân açıkça belirtiyor. "O Ramazan ayı ki, insanları doğru yola ileten, apaçık hidayet delillerini içeren ve doğru ile yanlışı ayırt eden Kur'ân onda indirildi. "Bu aya erişenleriniz orucunu tutsun. Hasta ve yolcu olanlarınız ise, o günlerin sayısınca, başka günlerde oruç tutar. Allah sizin için kolaylık diler, güçlük dilemez."1

Bu âyette Ramazan ayına erişenlerin oruç tutmalarının farz olduğu bildiriliyor. Hastalık ve yolculuk dolayısıyla mazereti olanların da Ramazan dışında iyileştiklerinde, yolcu olanlar da evlerine döndüklerinde tutamadıkları günler sayısınca oruçlarını kaza etmelerinin gerektiği anlatılıyor.

 Buna göre, siz uzun günlerde değil de, kısa kış günlerinde oruç tutabiliyorsanız, bu sene Ramazan'da tutmazsınız, kış gelince kaza edersiniz. Ayrıca doktorunuzun göz hastalıklarında uzman olması kadar, dini hassasiyet sahibi biri olması da önem taşıyor. Hatta sadece bu konuda başka bir göz doktorunun da fikrini ve tavsiyesini almanızda fayda vardır.

Diğer yandan göz damlasının ve göze sürülen merhemin orucu bozmayacağını da söyleyelim. Damla ve merhem kullanarak rahatlıkla oruç tutabilecekseniz, Ramazan orucunu kazaya bırakmayın.

Fakat doktorların ortak kanaati olarak, gözünüz hiç iyileşmeyecek, uzun veya kısa günlerde de oruç tuttuğunuzda hastalığınız ilerleyecekse, artık size oruç farz değildir. Tutamadığınız oruçların yerine ne yapacaksınız? Âyet şu hükmü bildiriyor: "Oruç günleri sayılıdır. Hasta ve yolcu olanlarınız, o günlerin sayısınca, başka günlerde oruç tutar. Orucu güçlükle tutabilenler ise, fidye olarak yoksul doyururlar."2

Ancak ayette açıkça görüleceği gibi, oruç tutamayanların, tutamadıkları her oruç için bir yoksul doyurmalarının gerektiği ifade ediliyor. Ancak siz her ne kadar oruç tutamayan birisi olsanız bile, yoksul doyuracak durumunuz yoktur. Çünkü siz kendiniz yoksulsunuz.

Bunun için fidye falan vermenize gerek kalmıyor. Ancak ilerde iş bulur, çalışır da zekât verebilecek bir seviyeye gelirseniz, o zaman tutamadığınız her Ramazan orucu için bir fidye verirsiniz. Bu arada Kur'ân, ibadetlerde genel bir kuralı ve prensibi de hatırlatıyor, "Allah sizin için kolaylık diler, güçlük dilemez" diyor ki, böylece hem ibadetin kolay bir iş olduğunu söylüyor, hem de durumu müsait olmayanların zorlanmayacaklarını belirtiliyor.

1 Bakara Suresi, 2:185.
2 Bakara Suresi, 2:186.

Bugün