Mehmet Altan'ın yazısı
Ermenistan ile ilk ilişkiyi Türkeş kurmamış mıydı?
Malatya’yı kırıp geçiren ishal salgınından... Gücümüzü aşan ve sadece içeriye yönelik bir siyasal gösteriden öteye gidemeyecek olan... Allah’tan da son anda hükümetin sağduyusuyla engellenen Rusya’ya posta atma girişimine...
Milim milim günü izlerken, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin iri ve sert ifadelerle dolu demecine rastladım...
Gündemin bir diğer maddesi olan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün muhtemel Erivan ziyaretini diplomatik bir üslubun dışına çıkarak eleştirmekteydi...
***
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, ‘dış baskı ve dayatmalara boyun eğilerek, içerdeki Erivan lobilerine teslim olunarak Ermenistan’a gidilmesi, tarihi bir gaflet olacak, böyle bir davranış Türkiye’nin onurunu yaralayacaktır’ demekteydi...
Bahçeli, ‘Azerbaycan topraklarının yaklaşık dörtte biri üzerindeki Ermeni askeri işgali de aynen devam etmektedir. Bu gerçekler ortadayken Türkiye’nin Ermenistan’ın peşinden koşmasının ve ilişkilerin düzeltilmesi için ricacı konumuna sokulmasının siyasi, ahlaki, meşru ve anlaşılabilir bir izahı ve gerekçesi olamayacaktır. Bu haysiyet kırıcı bir durumdur’ diye de devam etmekteydi...
MHP lideri yazılı açıklamasını da şöyle bitiriyordu:
‘Sayın Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti’nin şan ve şerefini korumak ve yüceltmek için büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda namusu ve şerefi üzerine yemin etmiştir. Bu şartlar altında Erivan’a gitmesi bulunduğu yüce makamla ve bunun gerektirdiği milli sorumlulukla bağdaşmayacaktır. Bu aşamada, Cumhurbaşkanı’nın Türkiye’nin onurunu ve haysiyetini zedeleyecek böyle bir davranış içine girmeyeceğine olan ümidimizi korumak istiyoruz...’
***
Demeci okuyunca, Ermeni bir arabulucu vasıtasıyla 1993 yılı Mart’ında Fransa’da gizlice Ermeni Devlet başkanı Ter Petrosyan’la buluşan ve bunu yıllarca kamuoyundan saklayan MHP’nin kurucusu Alpaslan Türkeş’i anımsadım...
Üstelik bu ilk ve son görüşme değildi...
MHP kurucusu ve o dönemki lideri Alpaslan Türkeş, başka Ermeni temsilcileriyle de gizli temaslar kurmaya devam etti...
***
Türkeş 12 Mart 1993 tarihinde Fransa’ya geldiğinde, kendisini Dışişleri Bakanı Hikmet Çetin’in talimatıyla de Gaulle Havaalanı’nda Türkiye’nin Paris Büyükelçisi Tanşuğ Bleda ile birlikte Ter Petrosyan’ın danışmanı Samson Özararat karşıladı.
Görüşme bir gün sonra, Ermenistan Devlet Başkanı Ter Petrosyan’ın kaldığı Crillon Otel’inde gerçekleşti... Üç saate yakın görüştüler...
Alpaslan Türkeş Petrosyan’a Azerbaycan’la devam eden savaşla ilgili altı maddelik bir paket sundu.
Ardından da...
Ermenistan’a dünyayla ticaret yapması için Türkiye’den transit kara ve deniz geçişi verilebileceğini söyledi. Orada da durmayıp, ‘Trans-Kafkasya Otoyolu’ projesini birlikte gerçekleşme önerisinde bulundu...
Görüşmede bulunanlar Türkeş’in:
‘Müşterek gerçekleştirilecek bu proje başka işbirliklerine kapı açar. Sınırlar açılır, yurttaşlarımız serbestçe birbirine gidip gelir, ticaret yaparlar. Bu durum bölgeye de huzur ve refah getirir’ dediğini de sonra anlattılar...
***
1994 yılı Nisan ayında, Frankfurt’taki Türk Başkonsolosluğu’nda, Armen Sarkisyan’la görüşen de Alpaslan Türkeş idi...
Hatta görüşmeyi Bonn’daki Türk Büyükelçisi Onur Öymen ve elçilik maslahatgüzarı ile tabii bütün bu süreci başlatan Samson Özararat da izledi... O süreç bir şekilde yürüyüp gitti...
Zaman içinde Türk ve Ermeni işadamları arasında temaslar hızlandı. 1997’de Türk-Ermeni iş konseyi kuruldu... Bir süre sonra Erivan-İstanbul arasında uçak seferleri başladı, bavul turizmi canlandı... Hepsinde de Alpaslan Türkeş’in Paris’te gizlice başlattığı görüşmelerin payı vardı...
***
Biz balık hafızalı bir toplumuz...
Öyle olmasa bile, genç nüfus doğum tarihinden öncesiyle pek alakalı değil...
Sık sık daha önceleri neler olup bittiğini hatırlatmak gerekiyor...
Muhakkak ki Devlet Bahçeli bu tablonun dışında, neler olup bittiğini, o dönem neler yaşandığını en iyi bilenlerden biri...
Ama gene de...
Abdullah Gül’ün muhtemel ziyareti konusunda, MHP Genel Başkanı’nın suçlayıcı ifade tarzını...
Ve...
‘Gaflet’
‘Onur’ gibi kelimeleri kullandığını görünce...
Türk-Ermeni ilişkilerinde eğer eskiye oranla bir nebze mesafe alındıysa, bunun Türkeş sayesinde olduğunu ona bir hatırlatayım dedim...
***
Ama...
‘Türkiye’de Ermenistan’la ilişkilerde yol almak, MHP’nin tekelindedir’ deniyorsa...
Bahçeli böyle düşünüyorsa...
Buna da pek bir şey diyemem...
Çünkü gerçekten de geçmişte böyle olmuş...
STAR
