Merkez bankaları koordineli faiz indirimine gidince piyasalarda tansiyon düştü. Avrupa borsalarında ve İMKB’de toparlanma görüldü. Ekonomistler hamlenin piyasalardaki güveni sağlamak için yeterli olmayacağını düşünüyor.

Piyasalarda süren küresel krize merkez bankaları el koydu. ABD Merkez Bankası Fed, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere, İsviçre, İsveç, Kanada merkez bankaları ile koordineli olarak faiz indiriminde bulunduklarını açıkladı. Çin Merkez Bankası da eş zamanlı faiz indirimine gitti. 

Fed, ECB, BOE, İsveç ve Kanada Merkez Bankası gösterge faiz oranını 50 baz puan indirerek, sırasıyla yüzde 1.5, 3.75, 4.5, 4.25 ve 2.5’e indirdi.

Diğer merkez bankalarıyla koordineli hareket ettiğini açıklayan Çin Merkez Bankası da senelik banka kredisi faiz oranını yüzde 7.20’den yüzde 6.93’e, bir yıllık mevduat faiz oranını da yüzde 4.14’ten yüzde 3.87’ye indirdi.

Fed, yaptığı açıklamada ekonomik aktivitenin zayıflaması ve enflasyon baskısının azalması nedeniyle harekete geçtiklerini belirtti. Finansal piyasalarda artan çalkantının tüketim harcamalarını daha fazla baskı altında bırakmasının muhtemel olduğu da kaydedildi.

TOPARLANMA KISA SÜRDÜ
Merkez bankalarının hamlesi sonrasında borsalardaki kayıplar yerini toparlanmaya bıraktı. Avrupa borsalarında hafif artışlar görülürken İMKB 31 bin puanın üzerine çıktı. ABD vadeli işlem piyasalarında da hızlı toparlanma görüldü. Ancak faiz indiriminin yeterli olmayacağı beklentisiyle Avrupa borsalarındaki kayıplar yeniden yüzde 4’ün üzerine çıktı. ABD vadeli piyasalarında da yüzde 1’i aşan kayıplar var.

DOLAR 1,43’TEN DÖNDÜ
Gün içinde 1,43 YTL’yi gören dolar da faiz indirimlerinin ardından 1,38 YTL’ye kadar geriledi. Ancak kur daha sonra yeniden 1,40 seviyesinin üzerine çıktı.

Dolardaki artışın temelde iki nedeni bulunuyor. Bunlardan biri Euro/dolar paritesi. 1,36 düzeyinde bulunan paritenin düşmesi içeride doların değerlenmesine yol açıyor. Diğer etken de gelişmekte olan ülkelerin para birimindeki değer kaybı. Son dönemde faizi düşük para birimi cinsinden borçlanıp, getirisi yüksek para birimine yatırım yapma anlamına gelen carry trade’deki ters eğilim gelişen ülkelerdeki para birimlerinde değer kaybına yol açtı. Türk Lirası da bundan etkilendi. 

Döviz piyasasının önümüzdeki dönemde de dalgalı olmaya devam edeceğini belirten ekonomistler, doların kısa vadede 1,40-1,50 bandında hareket etmesini bekliyor. Ekonomistlere göre, yıl sonuna kadar 1,50 görülebilir.

8 Eylül’de 1,23 YTL düzeyinde bulunan dolar bugün 1,43’e kadar çıktı. Doların son bir aydaki artışı 20 kuruşu, bir başka deyişle yüzde 16’yı buldu.

Uzmanlar ne diyor?

CEBECİ: BUGÜNDEN YARINA YÜKSELİŞE YOL AÇMAZ
Merkez bankalarının koordineli faiz indirimini NTVMSNBC’ye değerlendiren JP Morgan Başekonomisti Yarkın Cebeci, “Yapılması gerekeni yaptılar. Merkez bankalarının koordineli çalıştıklarının görülmesi piyasalar için rahatlatıcı. Faiz indiriminin oranından ziyade merkez bankalarının koordineli hareket etmesi önemli. Kısa vadede etkisi ne olur, öngörmek kolay değil. Ancak hâlâ belirsizlik ve kötümserlik sürüyor. Bugünden yarına çok ciddi yükselmeye yol açmaz. Sonuç olarak güvenin düzelmesi açısından olumlu bir adım. Belirsizlik çok ve her gün yeni isimler ortaya atılıyor” dedi.

TOKALI: ÖNCEDEN YAPILSAYDI DAHA ETKİLİ OLURDU
Finans Invest Başekonomisti Banu Kıvcı Tokalı da şöyle konuştu: “Piyasaların kısa vadeli soluk alması için faiz indirimi etkili, kaybolan piyasa güveninin onarılması açısından önemli. Merkez bankaları tıkanmayı engelleyen bir önlem aldı. Ortak kararla alınması hem ABD hem AB bölgesinde merkez bankalarının büyümeye karşı duyarlılığını gösterdi. Ancak daha önceden olsaydı, daha etkili olabilirdi. Tek başına faiz indirimi piyasaları tekrar düzene sokmaz; güven kaybı yaşanıyor.”

NTVMSNBC