Küresel kriz dün kopma noktasına gelince FED önderliğinde 6 büyük merkez bankası yarımşar puanlık sürpriz faiz indirimi yaptı. Krize karşı ‘son barut’ olarak nitelenen müdahale, paniği sadece 3 saat yatıştırdı. Borsalar çakıldı. Kimse önünü göremiyor.

GLOBAL ekonomik krizde dün ipler kopma noktasına gelince ABD Merkez Bankası FED önderliğinde 6 ülkeninin merkez bankasının ortaklığıyla kurulan Voltron ekibi dünya tarihinde üçüncü kez ortak faiz indirimine gitti. Ancak çöküşü durdurmak için en güçlü silahını kullanarak çözüm bulmaya çalışan merkez bankalarının dev müdahalesi sarsıntıyı sadece 3 saat yavaşlatabildi. ABD, İngiltere, Kanada, İsviçre, İsveç, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) yarımşar puanlık sürpriz faiz indiriminin ardından çöküşteki piyasalar toparlanma eğilimine girdi.

IMF: MÜDAHALE YETERSİZ

MÜDAHALENİN ardından gelen satışlar moralleri yeniden bozdu. Müdahalenin yeterli olmadığı IMF tarafından ‘Merkez bankaları daha çok faiz indirmeli’ açıklamasıyla duyuruldu. Piyasalarda görülen en büyük müdahalelerden birini oluşturan ortak faiz indirimi dünya piyasalarında önceki akşam hızlanan çöküş sürecinin ardından geldi. ABD’de FED’in tüm müdahaleleri hatta reel sektörün bile borçlarına garanti vermesine karşın önceki gün Wall Street’te düşüş durdurulamadı. Dow Jones önceki gün yüzde 5.11 düşüşle 9 bin 500 puanın altına inerken Türkiye uykudayken açılan dünyanın ikinci büyük borsası Japonya’da tam bir kırılma yaşandı. Tokyo Borsası yüzde 10 geriledi. Uzakdoğu’daki bu gelişme saat farkıyla birlikte Batı’ya doğru yayıldı. Avrupa’da açılışta kayıplar yüzde 5’i aşarken, 350 milyar dolarlık paketle ülkenin en büyük 8 bankasını kurtarma kararı alan İngiltere’nin paketi bile boşa gitti. Piyasalarda moraller sıfırın altına inerken Türkiye saatiyle 14.00’da kimsenin beklemediği şok müdahale geldi. FED Başkanı Ben Bernanke, ECB Başkanı Jean-Claude Trichet, İngiltere Merkez Bankası Başkanı Mervyn King, İsveç Merkez Bankası Başkanı Lars Heikensten, İsviçre Merkez Bankası Başkanı Jean-Pierre Roth, Kanada Merkez Bankası Başkanı Mark Carney ortak kararla kısa vadeli faiz oranlarını 0.5’er puan indirdiklerini açıkladılar. Bu açıklama bağlantısız olarak diğer ülkelerde de eş zamanlı indirimleri beraberinde getirdi. Hong-Kong, Çin ve Kuveyt de faiz düşürdü.

DOW DA DÜŞTÜ UMUT AZALDI

SÜRPRİZ açıklamaların ardından dünya piyasaları bir anda yükselişe geçti. Avrupa borsaları açılışa yakın seviyelere kadar yükseldi. Döviz paritelerinden petrole kadar her şeyin fiyatı oynadı. Türkiye’de bile dolar bir anda 1.43’ten 1.37’ye indi. Borsa 1.000 puan dalgalandı. Ancak morelleri yerine getiren müdahale satış fırsatı olarak kullanılınca yeniden çöküş başladı. Avrupa tekrar yüzde 5 indi. Dow Jones ise yüzde 2 düşerek 9 bin 258 puana geriledi.

ORTAK HAREKET ETTİLER

FED Başkanı Ben Bernanke, faiz silahını meslektaşlarıyla birlikte çekti.

FED doların faizini 1.5’e düşürdü (%) 

                         Önceki  Yeni oran

FED                   2.0         1.5

Avrupa Mrk.      4.25       3.75

İngiltere             5.00       4.5

İsveç                 4.75      4.25

Kanada             3.00      2.5

Çin                    7.20      6.93


Wall Street yüzde 2 düşüp 9.258’den kapadı


Borsa              Değişim

Dow Jones     -2.00

Nasdaq            0.05

Nikkei              -5.30

Almanya         -5.30

Fransa            -6.21

Hollanda         -6.19

Borsa             Değişim

Avusturya      -8.04

Yunanistan     -4.31

İtalya              -6.17

Rusya           -11.25

İngiltere         -4.70

Brezilya        -3.85

Borsalarda işlem durdu Japonya yüzde 10 eridi

Dünyada ekonomik resesyon kaygılarının derinleşmesiyle yaşanan kriz, Asya borsalarında tam bir kasırgaya dönüştü. Japon Nikkei endeksi tarihinin en büyük günlük düşüşlerinden birini kaydederek yüzde 10’a yakın değer yitirdi. Hong Kong Borsası’ndaki kayıp yüzde 7’ye yaklaşırken, Endonezya’da borsa yüzde 10’un üzerinde gerileyince geçici olarak kapatıldı. Romanya’da ise Bükreş Menkul Kıymetler Borsası’daki kayıp yüzde 9.3’ü aşınca işlemlere ara verildi. Krizin başından bu yana birçok kez aç-kapa yapılan Rusya Borsası’nda ise açılışın hemen ardından yüzde 14 düşüş yaşanınca bu kez cuma gününe kadar işlem durduruldu.

En rahat Başkan!

Geçen ay yapılan toplantının ardından ‘ölçülü faiz indirimi’ seçeneğini gündeme alan Merkez Bankası, dünyayı sarsan krizde en rahat dönemlerinden birini yaşıyor. Tüm dünya merkez bankaları ortak operasyonlarla yangını söndürmeye çalışırken TCMB Başkanı Durmuş Yılmaz olağan programını bozmadı ve dün IMF-Dünya Bankası toplantıları için ABD’ye uçtu. Yılmaz haftabışanda yaptığı açıklamada küresel krizin Türk ekonomisini etkilememesinin söz konusu olmadığını ancak 2001 benzeri bir durumun yaşanmayacağını söylemişti.

STAR